Dát lea guovddážis dutkanprošeavttas GoSápmi, mii lea guorahallan movt iešguđetlágan vuogit fuolahit luonddu doibmet geavadis 2021 rájes. Prošeakta lea čadnojuvvon UiT juridihka fakultehta sáme- ja álgoálbmotrievtti dutkanjovkui, ja dan ruhtada Dutkanráđđi.

Prošeakta geahčada earret eará Finnmárkkulága, ortnegiid Romssas ja Nordlánddas iežaset lágaid haga, ja mo guovllut viidábut davás hálddašuvvojit. Dasa gullet maid vásáhusat Ruoŧas.

Geardduhuvvon gažaldat lea leamaš addet go dálá čovdosat duohta searvama báikkálaččat, ja heivejit go dat riikkaidgaskasaš rievtti rámmaide mat gusket sámi iešmearrideapmái.

Lassáneaddji preassa lundui

Duogáš lea lassáneaddji preassa lundui davvin. Energiija, minerálaid ja eatnamiid dárbu dagaha ođđa beroštumiid, seammás go čuohcá ásahuvvon luonddu ávkkástallanvugiide. Dát dagaha gáibideaddji vejolašvuođaid, ja dahká dehálažžan ipmirdit mo mearrádusat dahkkojuvvojit – ja geat besset mielde.

Dát dáhpáhuvvá konferánssas

Cuoŋumánu 28.–29.beaivvi čoahkkanit dutkit, juristat ja hálddahuslaš aktevrrat Romsii loahppakonferánsii prošeavtta várás. Dasa gullá Finnmárkkulága analysa iešmearridanvuoigatvuođa čuovggas, dutkan sámi suverenitehta julev- ja lullisámi guovlluin, dutkamušat ovdáneami birra Ruoŧas, ja ođđa girji Finnmárkku oktasaččaid birra ja mo dat fuolahuvvo.

Konferánsa áigu rahpat digaštallamiid iešguđetlágan vugiid birra movt organiseret barggu eatnamiin ja luondduin sámi guovlluin. Dutkamuša perspektiivvat deaivvadit geavadis vásáhusaiguin, ja addet viiddis gova sihke hástalusain ja vejolaš ovddosguvlui čujuhusain.

Mii juohkit vásáhusaid Finnmárkkus

Advokáhta Håvard Aagesen oassálastá min ovddas. Son doallá ovdanbuktima mas son čilge mo mii bargat oktasaš opmodagain Finnmárkkus. Son áigu vuođđudit iežas ovdanbuktia Finnmárkkuláhkii ja min hálddahuslaš geavadii, mii regulere eatnamiid ja luonddu Finnmárkkus báikkálaš hálddašeami bokte.

Kompleaksa áššit – oktasaš ovddasvástádus

Go dutkan, hálddašeapmi ja báikegottit čoahkkanit dán láhkai, de čielgá maid man kompleaksa dát áššit leat. Mo mii fuolahit luonddus Sámis lea sáhka eanet go dušše njuolggadusain. Dás lea sáhka gávdnat čovdosiid mat doibmet praktihkalaččat, ja main lea luohttámuš daid olbmuin geat ásset ja geavahit guovlluid.

Loga eambbo konferansa birra.